Dantza Hirian mugaz gaindiko dantza-jaialdi bat da, hiri-paisaietan egiten den jaialdi ibiltaria. Bere 19. edizioan, 6 udalerri bisitatuko ditu: Errenteria, Irun, Biarritz, Hendaia, Donostia eta Hondarribia, eta dantza garaikidearen agerleku bihurtuko ditu bertako plazak eta kaleak. Jaialdiak kohesio sozialerako tresna gisa aztertzen du arte hori, eta herritarrengana hurbiltzen du, mugaz gaindiko topaleku eta espazio komun bat sortuz.
Jaialdiak pieza laburren programazioa aurkeztu du, dantza garaikidea antzokietatik atera eta publiko guztiari hurbiltzeko helburuarekin. Dantza Hirianek hizkuntza koreografikoen aniztasuna ezagutzera eman nahi du, eta, beraz, bertako, nazioko eta nazioarteko artisten azken joeren alde apustu egiten du.
Horretarako, espazio enblematiko hauek aukeratu ditugu: Konstituzio plaza eta Nautikoa Donostian, San Juan plaza Irunen, Herriko plaza eta Xabier Olaskoaga Errenterian, San Pedro kalea eta Santiago plaza Hondarribian, Gaztelu Zahar frontoia Hendaian, eta Place Bellevue eta Place Clemenceau Biarritzen.
Guztira 12 konpainiak parte hartuko dute jaialdian, horietatik 6 euskaldunak. Aragoiko, Nafarroako, Kanarietako eta Kataluniako komunitateak ere izango dira bertan, baita Belgikako eta Costa Ricako nazioarteko interpreteak ere.
Dantza Hirian jaialdiak lankidetzan eta sinergian jarraitzen du ACIELOABIERTO sarearekin, leku ez-konbentzionaletako jaialdien sarearekin. Hark 6 konpainia aurkeztu ditu bere zirkuituaren bidez.
Acieloabierto sarea 2013an sortu zen, eta gaur egun osatzen dugun jaialdi askok urteetan zehar mantendu ditugun lankidetza-ildoetan du jatorria. Guztion irekitasunak eta eskuzabaltasunak lan komuneko espazioetara eraman gintuen, etengabe mantendu zirenak; horregatik, horiek guztiak barne hartuko zituen egitura bat sortzea zen naturalena, agertzea erraztuko zuena eta sektoreko eragile berriei horietan parte hartzeko aukera emango ziena. Hau da, azpiegitura irekia eta inklusiboa, informazioa, ideiak eta proiektu artistikoak zabaltzeko eta dantza garaikidearen garapena sustatzeko aukera emango zuena.
Jaialdiak duela 17 urte sortutako Aterpean programaren esparruan, eta abuztuan Dantzagunean (Errenteria) eta Biarritzeko CCN Malandain Balletean egin diren egonaldien ondoren, Gasteizko Larrua Proiektua konpainiaren «Sangre y Klorofila» obra estreinatuko da (2024ko Max Sarietan «Dantza ikuskizun onenaren» sarirako izendatua, «La casa vacia» lanagatik).
Aterpean programak, dantza leku ez-konbentzionaletan sortzen eta zabaltzen laguntzen duenak, 27 sorkuntza berriren aldeko apustua egin du hasieratik. Horretarako, Euskal Kultur Erakundearen, Biarritzeko CCN Malandain Ballet konpainiaren, Hendaiako Udaleko Mendi Zolan kulturgunearen eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren Dantzagunearen laguntza jasotzen du. 2020an Lesakako Udalari eman genion ongietorria, hark Aterpean programarekin bat egin baitzuen Harriondoa Kultur Etxearen bidez. Horrela, Dantza Hirianen lurraldea Nafarroara zabaldu zen, eta 2021ean honako hauek bat egin zuten proiektuarekin: Lekuona Fabrika (Errenteria), Le Temps d´aimer la danse Jaialdia (Biarritz) eta Labo Uda – Tabakalera / Kutxa Kultur (Donostia).
IBILI programaren inguruan antolatzen diren gure lurraldeko konpainien babesarekin eta horiek ikusgai egiten jarraitzen dugu, eta bertan parte hartuko dute Larrua Proiektuak, Ixa Konpainiak, Jone Amezagak eta Manu Gaignek, Nodek, Olaia Vallek eta Gilles Nöelek eta Ainhoa Usandizagak.
Dantza Hirian oso proiektu ezaguna da Europako kultura-panoraman. Jaialdi bat baino gehiago, dantza garaikiderako plataforma bat da, eta artearen eta mugaz gaindiko komunikazioaren topagunetzat hartzen da, gero eta jarduera handiagoa duelako eta nazioarteko proiektu erantsiak dituelako, hala nola Europako hainbat jaialdirekin (Italia, Belgika, Ingalaterra) eta Latinoamerikako zenbait jaialdirekin (Argentina, Txile, Mexiko) garatu direnak. Mex in Dance proiektua azpimarratu nahiko genuke, batik bat Mexiko DFn garatu zena eta agerlekutzat hiriko metroa hartu zuena. 2008an, Dantza Hirian jaialdiak EBk emandako Kulturen arteko Elkarrizketaren Europako Urtearen Labela jaso zuen; eta, 2011n, Pirinioetako Lan Elkarteak antolatutako Pirinioetako Urtea programan parte hartu zuen. 2012an, Dantza Hirianek Europaren aintzatespena eta laguntza izan zituen (POCTEFA, 2007-2013), eta, 2012tik, Europako Lankidetzaren Eguna ospatzen du.
